Regaip Kandilimiz Mübarek Olsun

Günlük hayatımızda her an gördüğümüz trafik ikaz levhaları gibi
insan hayatında da belirgin işaretler ve dönüm noktaları vardır. Bunlar,
belirli günler, kandiller ve bayramlardır.

Kandiller zincirinin ilk halkası olan Regaip Kandilindeki “Regâip”
kelimesi, Arapça bir kelime olan "re-ğa-be" kökünden gelmektedir. "re-ğabe", kelime olarak, elde edilmesi arzu edilen değerler, herhangi bir şeyi
istemek, arzulamak, ona karşı meyletmek ve onu elde etmek için çaba sarf
etmek demektir. "Reğîb" kelimesi ise, "reğabe"den türemiş olan bir isimdir
ve kendisine rağbet edilen, arzulanan, talep edilen şey demektir. Müennesi,
"reğîbe"dir. "Reğîbe"nin çoğulu da "reğâib" dir.
Zamanın her anı değerlidir ve boşa harcanan zamanın telafisi mümkün
değildir. Bu nedenle insan ömrünün her anı çok değerlidir. Ancak bazı
zamanlar vardır ki onların kıymeti diğer zamanlardan daha fazladır. Regaip
gecesinin içinde bulunduğu Recep ayı da bunlardan biridir. Halk dilinde
"üç aylar" olarak anılan rahmeti, bereketi ve mağfireti bol olan manevi bir
mevsime girişimizin habercisidir. Milletimizin “kandil” olarak adlandırdığı
bu geceler, gönül evlerimizi aydınlatan ışıklardır.
Tarihimizde Osmanlı padişahı II.Selim döneminde (1566-1574)
camiler aydınlatılıp minarelerde kandiller yakılarak kutlandığı için bu
gecelere kandil geceleri denilmiştir1.
Regaip kandili bilhassa 18. asırda, tekke ve zaviyelerde gösterişli
törenlerle kutlanmış, tasavvuf ehli olan şairlerce bu gece için "regâibiye"
denilen şiirler yazılmıştır.
Regâib gecelerinde dua etmek, tevbe ve istiğfarda bulunmak, bu
geceyi kutsal kabul ederek çeşitli ibâdetlerle geçirmek, genel olarak alimler
arasında kabul görmüştür.
Regaibin diğer kandillerden farklı oluşu hem Recep ayında bulunması
hem de Cuma gecesi oluşudur. Ayrıca Recep ayının hususiyetlerinden
birisi de Regaib Kandili ve Mirac Kandili olarak bilinen iki kandilin bu
ayda bulunmasındandır.
Bu günler ve geceler, kendimizi denetleme ve değerlendirme
bakımından önemlidir.
Regâib kelimesi Kur'an'da “Regaib” şeklinde geçmemektedir. Ancak
"reğabe"den türemiş olan çeşitli kelimeler, Kur'ân'da sekiz yerde geçmekte
ve "reğabe"nin ifâde ettiği mana için kullanılmaktadır.
Terim olarak Regâib, Türkçe’de kandil dediğimiz mübârek gecelerden biridir.

Vakti: Hicrî takvime göre, yedinci ay olan Recep ayının, Müslümanlar
arasında kutsal kabul edilen ilk cuma gecesi Regaib Kandilidir.
Bu gecede Yüce Allah'ın rahmet, bağış ve yardımlarının dağıtıldığına
inanılır. Diğer bir ifadeyle bu ümit ve inançla Yüce Allah’a ibadet edilir.
Kur’an’da haram aylar diye anılan dört aydan bir tanesi Recep
ayıdır."Haram Aylar"
kavramına gelince kamerî aylardan Zi'l-Ka'de, Zi'lHicce, Muharrem ve Recep aylarıdır. İnsanların güven içinde Hac ibadetini
yapabilmeleri için "Haram aylar" ile ilgili hükümler ta Hz. İbrahim (a.s.)
zamanında konulmuştur. Hz. İbrahim(a.s.) ve oğlu Hz. İsmail(a.s.) den bu
hükümleri alan halk onları devam ettirmiştir. Bu sebeple Cahiliyye
döneminde haram aylara girildiği zaman bunların kutsallığına karşı
gösterilmesi gereken saygının bir işareti olarak insanlar savaşmaktan ve her
türlü saldırıdan kaçınırlardı.
İslam dini ulaştığı toplumlarda prensip olarak var olan iyi ve güzel
uygulamalara dokunmaz. Aslı Hz. İbrahim(a.s.)'e dayanan temel
amacından uzaklaştırılmış olsa da bu aylarda savaşmamak gibi güzel
uygulamaları İslam dini sürdürmüş, bu aylarda kendilerine savaş
açılmadığı sürece Müslümanlar müşriklerle savaşa girmemişlerdir.
Kur'an-ı Kerim'de Haram Aylara saygı gösterilmesi emri vardır.4
Bu aylarda her Müslümanın yapması gereken belirli ve zorunlu
görevler yoktur. Ancak İslamın beş şartından birisi olan Hac ibadeti
Haram aylardan biri olan Zi'l-Hicce ayında yerine getirilmektedir. Hac
ibadetini yapacak kişilerin, hac ayları içerisinde ihrama girerek hacca
başlaması gerekir. Hac ayları, Hicrî takvime göre Şevval, Zilkade ayları ile
Zilhicce ayının ilk 10 günüdür.

Konu İşlenirken Başvurulabilecek Bazı Ayetler;


Şüphesiz Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısında, Allah
katında ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü haram aylardır. İşte bu
Allah’ın dosdoğru kanunudur. Öyleyse o aylarda kendinize zulmetmeyin.Fakat Allah’a ortak koşanlar sizinle nasıl topyekün savaşıyorlarsa, siz de
onlarla topyekün savaşın. Bilin ki Allah, kendine karşı gelmekten
sakınanlarla beraberdir


Konu İşlenirken Başvurulabilecek Bazı Hadisler
Sevgili Peygamberimiz (s.a.v.) Recep ayı girdiği zaman :


"Allahım Recep ve Şaban'ı bize mübarek eyle ve bizi Ramazan ayını
bize mübarek eyle (Ramazan'a kavuştur) " diye dua etmişlerdir.6


Said İbn Cübeyr’den (r.a.) nakledildiğine göre: “Recep ayındaki
oruçtan sordum. Bana şu cevabı verdi: İbn Abbas (r.a.)’yı dinledim şöyle
demişti: “Rasulullah (s.a.v) Recep ayında bazı yıllarda öyle oruç tutardı ki
biz; galiba hiç yemeyecek (ayın her gününde oruç tutacak) derdik. (Bazı
yıllarda da öyle) yerdi (ki biz galiba hiç oruç) tutmayacak derdik.

"Beş gece vardır ki onlarda yapılan dualar geriye çevrilmez. Recebin
ilk (Cuma) gecesi, Şabanın ortasında bulunan gece, Cuma gecesi, Ramazan
Bayramı ve Kurban Bayramı geceleridir.8 Bu sebeple Müslümanlar bu
geceyi hep ihya etmişlerdir.
Hadislerin sıhhati tartışmalı olmakla beraber rivayetlerden
anlaşıldığına göre Resul-i Ekrem (sav)’in recep ayına ayrı bir değer verdiği
anlaşılmaktadır.
Regaib namazıyla ilgili rivayet de hicri 5. asra dayanmaktadır.


Enes b. Malik (r.a.) Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’i şöyle
buyururken dinledim dedi:
“Allah Teâlâ şöyle buyurdu:
Ey Âdemoğlu! Sen bana dua ettiğin ve benden affını umduğun sürece,
işlediğin günahlar ne kadar çok olursa olsun, onların büyüklüğüne
bakmadan seni bağışlarım.
Ey Âdemoğlu! Günahların gökyüzünü kaplayacak kadar çok olsa,
sonra da benden affını dilesen, seni affederim.
Ey Âdemoğlu! Sen yeryüzünü dolduracak kadar günahla karşıma
gelsen; fakat bana hiçbir şeyi ortak koşmamış olsan, şüphesiz ben de seni
yeryüzü dolusu bağışla karşılarım.10
Recep ayında idrak ettiğimiz ilk kandil olan Regaip Kandilinde
işlediğimiz güzel amellere kandil sonrasında da devam etmeliyiz.

Zira bu konuda Mesrûk (r.a.)’nın anlattığına göre:

"Hz. Aişe (radıyallahu anhâ) 'ye sordum:

"Resullullah (aleyhissalâtu vesselâm) 'a göre hangi amel efdaldi ? ''

Bana: "Devamlı olan !"diye cevap verdi.