Coğrafya Kader midir? | Salih Sarpten Köşe Yazısı

“Coğrafya kader midir?” sözü, yaşadığımız coğrafyanın hayatımız üzerindeki belirleyici etkilerini vurgulayan güçlü bir metafordur. Ancak bilimin ve teknolojinin baş döndürücü hızla geliştiği modern dünyada coğrafya tek başına kader değildir. Teknoloji, siyaset, ekonomi ve kültür gibi faktörler bu kaderi dönüştürme gücüne sahiptir.

Çevreyi önemsememe, ekolojik duyarlılıktan uzakta olma, iklim değişimini kabul etmeme gibi tutumlar coğrafyayı kader haline getirir.

Deprem, sel, kuraklık gibi doğal afetler coğrafyanın “kader” yönünü hissettirse de bilime önem verme, öncelikleri belirleme ve toplumsal örgütlenme coğrafyanın “kader” olma yönünü aşar.

Geçtiğimiz hafta yaşadığımız sel felaketi çıkarılması gereken derslerle doludur.

Örneğin Coğrafyanın; en yüksek dağ, en uzun nehir gibi “en”lerin yer aldığı bilgiler yığını olmadığını artık anlamız gerektiği dersi. Ya da coğrafya biliminin bize söylediklerini içselleştirmenin büyük önem taşıdığı dersi…

Çünkü coğrafya okuryazarlığı;

Doğal çevre, iklim, su kaynakları, tarım alanları, yer şekilleri, toplumların ekonomik ve sosyal faaliyetlerini hatta yaşam tarzlarını belirler.

Dere yataklarına ev yapmamayı, barajların bakımının önemini, ulaşım ağlarının nerelerden geçmesi gerektiğini, yaşam alanlarının nasıl olması gerektiğini işaret eder.

Coğrafya güçlü bir belirleyici olsa da modern dünyada kaderi tek başına belirleyemez. İnsan aklı, teknoloji, siyaset ve kültür coğrafyanın çizdiği sınırları aşar. Dünya böyle örneklerle doludur.

Daha çocuk yaşlarda iken geleceğin yetişkinlerine matematiği, fiziği, kimyayı, tarihi, coğrafyayı nasıl öğrettiğiniz bu yüzden önemlidir.

Eğitimden ne anladığınız bu yüzden önemlidir. Neyi, ne şekilde öğrettiğiniz bu yüzden hayatidir.

Eğitim sistemimiz; sadece kağıt üzerinde olmaya, çoktan seçmeli testlerdeki “en” doğruyu bulmaya devam ettiği müddetçe coğrafya da kaderimiz olmaya devam edecektir.

Biliyor muydunuz?

Coğrafya

Coğrafya, insanlar ve yeryüzü ile bunlar arasındaki ilişkiyi inceleyen bilimdir. Yer ve insanlar arasındaki ilişkiler coğrafyanın konusunu oluşturur. Coğrafya sözcüğü Yunanca, gaia (yer) ve graphein (yazmak, betimlemek) sözcüklerinden “Geography” (Coğrafya) olaraktüremiştir. Bilim insanları Coğrafyayı 4 özellikle karakterize edilen bir disiplin olarak tanımlamaktadırlar:

Yeryüzü üzerindeki özel karakterli özelliklerin dağılımı belirlemek,

Meydana gelen olayların nerelerde, ne zaman ve nasıl meydana geldiğini açıklamak,

Meydana gelen olaylarla, diğer olaylar arasındaki ilgi ve ilişkisi izah etmek,

Haritalar ile bilgilerin ve düşüncelerin iletişiminin sağlanması.

İlk üçü coğrafyanın dayandığı ilkeler iken, sonuncusu araştırmalar sonucu elde edilen bilgilerin ifade edilme biçimidir. Bu özellikler, Coğrafya eğitiminin zeminini oluşturmaktadır.

-Salih SARPTEN-