HAKKINDA YAZILANLAR

Hikmetinden sual olunmaz
Naim Dilmener
Radikal / Radikal İki 18 Haziran 2006

Müzik dünyasının geleneksel standartlarına hiçbir zaman yüz vermemiş olan İlhan İrem yeni albümü Cennet İlahileri ile piyasa kurallarını hiçe sayıyor.

İlhan İrem'in yeni albümü 'Cennet İlahileri' nihayet yayınlandı. Sanatçının uzun süredir üzerinde çalıştığı bilinen duyulan bu albümü birkaç anlamda yeni bir 'dönem' ya da 'çağ'ın işareti.

Bu albümle birlikte İlhan İrem uzun süredir birlikte çalışıyor olduğu EMI'den ayrıldı 2000'li yılların nitelikli ve çalışkan firmalarından TMC'ye geçti. Bu yeni başlamış dönem ya da çağ ile ilgili 'teknik' bir ayrıntı ama basit ya da o kadar da sözü edilmeye değmez bir ayrıntı değil. Çünkü 'gönderme' ve 'simge'lerin adamı İlhan İrem aynı zamanda sık sık 'yeni bir beyaz sayfa' açmanın da peşinde oldu ve muhtemelen bu firma değişikliği de özellikle (ya da bile isteye) bu 'ilahi' son albüme denk getirdi. ama yeni dönemin asıl belirleyici unsuru hiç şüphesiz İrem'in müzikal anlamda geldiği 'son nokta' ya da yanaştığı yeni 'liman 1973 yılından beri bizi değişmeye zorlayan her şeyi olduğu ya da göründüğü gibi değil de sağını solunu altını üstünü kurcalayarak kavramamızı öğütleyen İlhan İrem 'Cennet İlahileri' yeni bir tepe noktasında! Yola 1973 yılında "bütün ellerin birleşmesi" gibi naif ötesi bir duygu ile yola çıkmış geçen zaman içinde hem kendisi değişmiş hem de dinleyicisini eğitmiş ve değiştirmiş (ve bir 'bilge adam' olarak kabul edilip bağırlara basılmış) sanatçı artık bir parça daha 'sakin'. İlhan İrem müzikal yaşamının kırılma noktası 80'li yılların başına denk gelir. İrem o yıllarda yeni bir başlangıç yapmak için eski defterleri dürmek gerektiğini düşünmüş ve hesabı 'Bezgin' albümünün üzerinden görmüş halletmişti. Müzik dünyasının geleneksel standartlarına hiçbir zaman yüz vermemiş olan İrem bu albüm sonrası kendisi için piyasa tarafından çizilmiş 'kabul edilebilir' limitleri de kollamaktan vazgeçmiş ardına dahi bakmadan bildiğini okumaya başlamıştı. 'Patlarsa patlasın' deyip mayınlara basmış işin 'Ve Ötesi'ne geçmişti. 'Işık ve Sevgiyle' beslenmiş düşünce ve duyguların daha kapalı daha simgesel bir biçimde dile getirildiği bir dönem başlamıştı 'Bezgin' sonrası. "Beni tanıyan anlayacaktır" diye düşündü İrem ve yanılmadı. Açılan yeni 'pencere' geniş çok geniş bir kapı gibi kabul edildi zaman içinde İrem'in ardından yürüyenlerin sayısı yüz binleri buldu. Onu bir 'bilge' olarak kalbine basanların sayısı günümüzde de çok fazla.

Zaten İrem'i ayakta tutan da peşinden gelen onu takip eden kitlenin derin bağlılığı sevgisi desteği. O söylüyor anlatıyor onlar da dinliyor ve her söylenenden feyz alıyorlar. 'Cennet İlahileri' belki de en çok onlara bir şeyler söylüyor olacak.

Ama bu sefer İrem sanki bundan fazlasını istiyor ya da bekliyor gibi. Bu bilinen çok iyi tanınan kitlenin dışına taşmak şarkılarını daha geniş bir kesime yaymak istiyor sanki. Belki de bu nedenle ya da bu ve başka nedenlerle o alıştığımız 'kapalı' ya da 'simgesel' dünya (çoğu unsuruyla baki kalmak şartıyla) biraz daha anlaşılır biraz daha içine kolay girilebilir olmuş. "Işık ve sevgi" unsurları elbette hala baki ama şu netlikte açıklıkta dizeler de var. "Allahım aç kapılarını" ya da "Hikmetinden sual olunmaz sıfatların saymakla bitmez..." 'Aşk Kapıları' ve 'Hu' şarkılarının içinden çekip aldığımız bu dizeler Hansu İrem'e ait. Belki de Hansu İrem kaç yıldır İlhan İrem ile birlikte söylüyor söylemeye çalışıyor olduklarının adını koymuş oldu böylelikle. Belki. Ama emin değiliz! Belki de Hansu ve İlhan İrem yalnızca "Bir parça daha..." açık olmaya karar verdiler tamamen değil de bir parça daha açık. Bu 'bir parça daha açık olma' tahmini yalnızca 'söz' ya da anlatılanlarla ilgili değil. Müzikal yapı (ya da 'sound') da İrem'in daha önceki albümlerine göre daha 'sade' ya da daha anlaşılır. Hatta İrem'in bu albümdeki vokal biçimi de hesaba katıldığında 80 başındaki 'Bezgin' günlerine (geriye dönüş değil de) bir köprü atıldığı da söylenebilir. Şüphesiz İrem'in dünyasında artık "Giderken bıraktığım asmalar üzüm olmuş!" açıklık ya da netliğinde dizeler hiç olmayacak... Ama öyle ya da böyle açık ya da kapalı anında anlaşılır ya da içine asla sirayet edilemez yani nasıl olursa olsun (bu satırların yazarı "Boşver boşver arkadaş başka bulursun..." günlerinden beri sıkı bir ilhan İrem hayranı hatta fanatiği olduğu için bu sözleri büyük bir inançla sarf etmekte) her türlü İlhan İrem şarkısı yaşamı zenginleştirir dinleyenin önünde başka 'yarın'lar başka 'dünya'lar açar. Bu sefer de öyle olacak! Büyüklüğü gerçekten hak etmiş 'büyük ve çelebi bir üstad'ın kaç yıldır üzerinde çalıştığı binbir emek ve zorlukla yaratıcılık kriziyle tamamladığı bu albüm bu şarkılar; nerede duruluyorsa durulsun hangi pencereden bakılıyorsa bakılsın herkesi ama herkesi etkileyebilecek dönüştürebilecek bir güce sahip. Yeter ki kulak verilebilsin.

Bulursanız kaçırmayın
İlhan İrem'in (başta ilk dönem 45'likleri olmak üzere) nesi var nesi yoksa. Ama en çok en çok "Birleşsin Bütün Eller" "Anlasana" "Son Selam" ve "Sensiz de Yaşanıyor" şarkıları "Pencere...Köprü...Ve Ötesi..." kitabı.

Sakın yaklaşmayın
Bu toprakların gördüğü en 'hesaplı kitaplı korsan projesi' olan İlham İren ve Gerçekler Orkestrası'nın "Elveda Sevgilim" 45'liği.

Keşke olsa
(Mesela "Havalar Nasıl Sizin Şehirde" adlı şarkıda) bir İlhan İrem-Göksel düeti.

xxxxxxxxxxxxx

İlhan İrem - 'Cennet İlahileri'ni anlatıyor

Türk pop müziğinin özel sanatçısı her ürettiği şarkıda ayrı bir duygu ve ayrı bir dünya yaratan bir vokal. “Cennet İlahileri” adlı albümünden medyaya Türk pop müziğinden şarkısı “Anlasana”yı seslendirmek isteyen Sibel Can’a kadar her şeyi konuştuk.

- Cennet İlahileri albümü nasıl oluştu? Bu albümün çalışmalarına ne zaman başladınız albümün üretim aşaması nasıl geçti?

2001 Yılındaki “Seni Seviyorum” albümünden sonra “Cennet İlahileri” albümü Hansu İrem’le birlikte düşüncelerimizde filizlenmeye başladı. Bu arada “Best Of” serilerine devam ettim.
Albümün çalışmaları iki yılda tamamlandı. İlk sene bestelerin ve şiirlerin yazımı ile geçti. Daha sonraki stüdyo aşaması ise bir yıl sürdü.

Garo Mafyan’ın ev stüdyosunda altı ay devam eden düzenleme ve alt yapı kayıtlarının ardından Marşandiz Stüdyosunda akustik enstrümanlar ses kayıtlarım ve miksaj çalışmaları altı aylık bir sürece yayıldı. Alt Yapı kayıtları ve miksajla birlikte toplam 820 saat stüdyo çalışması yaptık.

Stüdyoda olduğumuz süre içersinde onlarca pop müzik albümünün kayıtları başladı ve bitti !

Xxxxxx

"KÖRLER ÇARŞISINDA AYNA SATIYORUM."
Olcay Ünal Sert
Kral Müzik Dergisi 26 Temmuz - 1 Ağustos 2006

- Cennet İlahileri nasıl oluştu? Fikir ilk kimden geldi?
Cennet İlahileri iç sesimizle kainatın sesinin birleştiği “Sis”li bir girdapta yaratıldı.

- Cennet İlahileri kaçıncı albümünüz?
23.cü

- Tasavvuf müziğine yönelmenizin özel bir sebebi var mı? Mevlana felsefesini mi benimsediniz?
Tasavvufi Mevlevi İlahi mistik metafizik efsanevi mitolojik…
Işığın içinde her renk vardır. Önce ruh sonra gözler görür.
Siz beyazı görmüşsünüz.

- İlahi okuduğunuz için eski hayranlarım farklı anlar diye düşündüğünüz oldu mu?
“Havada uçuyordu
Duvarlardan geçiyordu
Elverdi Şatlup
Işıktan geçti.”
Körler çarşısında ayna satıyorum.
Gönül gözüyle görebilenler canımdan can verdiğimi anlayıp alkışlarlar.
Ben Venedik Aynaları satıyorum. Büyülü kristal aynalar. Dokununca kırılıveren.

- Eşiniz Hansu İrem'in daha önceden fanatik hayranınız olduğunu duydum doğru mu?
Bir rüyada karşılaştık. Seslenişimi duydu. Ve geldi.

- Son çalışmanızda eserlerin sözleri çoğunlukla Hansu İrem'e ait bestelerse çoğunlukla sizin nasıl bir kombinasyon oluşturdunuz?
Aşkın metafiziği

- "Allah'ım Aç Kapılarını" derken "Cennet Kapıları"nı mı aç demek istediniz yoksa daha çok iman mı istediniz?
O an ne dilediğimi kim bilebilir ?

- Melih Kibar'ın bestesine sözler yazdınız... "Tüm aydınlık ruhlara" diyerek.... Melih Kibar'ı birde sizin ağzınızdan dinleyebilir miyiz? Özel bir anınız varsa bizimle paylaşır mısınız?
Melih Kibar benim çok eski bir yol arkadaşım. Birlikte çok güzel şarkılar yaptık.
Ayrıca “Pencere” ve “Köprü” albümlerimin düzenlemelerini yapmıştı.
Özel ve değerli bir müzisyendi. Hatıralar sayısız…
Işık içinde olsun.

- Müzik hayatına nasıl atıldınız?
1973 Yılında “Birleşsin Bütün Eller” adlı şarkıyla başladığım yolculukta bugüne dek
10 single 23 albüm yaptım. 33 Işık yılında 33 yapıttan sonra herşey şimdi başlıyor.

- Pek çok başarılı albümden sonra inzivaya mı çekildiniz?
İnzivaya çekilmedim. Yalnızca bilinen anlamda tanıtım yapmıyorum.
Dinleyenlerim beni her koşulda arayıp buluyorlar.

- Yazık Oldu Yarınlara İşte Hayat Anlasana gibi klasikleşmiş sizinle özdeşleşen şarkılara imza attınız... Uzun bir aradan sonra İlahilerle geri döndünüz... Bu değişim nasıl başladı...?
Bütün şarkılarım benim için ilahidir. Hepsi bütünün parçalarıdır. Hazırlayıcı habercidir.
Cennet İlahileri ise bir şahikadır. Bir sonraki albüme kadar…

- Bir sonraki albümünüz nasıl olacak?
Şu anda cennet İlahileri dinleniyor. Sonrasını daha sonra konuşuruz.

- Sezen Aksu Selda Bağcan Ersen Ahmet Özhan Samime Sanay gibi sanatçılarda ilahiler okudu... Gülden Karaböcek'in de bir tane ilahi yaptığını biliyorum. Günümüzde maneviyata bir açlık mı var?
Sanal alemde farelerle sörf yaparken üzerimize yapışan virüslere metalik imparatorluklar
Armağan eder polifonik kahkahalarla insan olduğumuzu sanıp avunuruz.

- Günümüzde sanat ve sanatçı kavramı çok tartışılıyor... Size göre kimler sanatçı sanatçı olmanın kriterleri nelerdir?
Sanatçı büyücüdür. Hem cellattır hem kurban. Küllerinden doğan Zümrüd – ü Anka’dır.
Kaf dağının ardındaki ejderhayı bulan herkes sanatçı olabilir.

- Teşekkür ederim...
Işık ve sevgiyle…